صدای انفجار می‌آید اما صدای «لبیک یا حسین» بلندتر است

«اربعین را نمی‌توان با معادلات نظامی تحلیل کرد. این راه، پیش از آنکه یک مسیر جغرافیایی باشد، امتداد یک باور است؛ باوری که قرن‌ها پیش در صحرای کربلا متولد شد و امروز در گام‌های میلیون‌ها عاشق جریان دارد. از همین روست که هر بار صدای تهدید بلند می‌شود، پاسخ آن را باید در صف‌های فشرده زائرانی جست‌وجو کرد که با آرامش، راهی سرزمین عشق می‌شوند.

حملات به شلمچه و مجروح شدن شماری از هموطنان، قلب هر انسان آزاده‌ای را به درد می‌آورد. تعرض به مسیری که هر سال میزبان خیل عظیم زائران حضرت اباعبدالله الحسین(ع) است، حمله به یک شلمچه؛ تلاشی است برای ایجاد هراس در دل مردمی که سال‌هاست با عشق، سختی این مسیر را به جان خریده‌اند. اما تاریخ عاشورا بارها نشان داده است که ترس، جایی در قاموس دلدادگان حسین(ع) ندارد.

کسانی که اربعین را می‌شناسند، خوب می‌دانند این حرکت عظیم با آسایش معنا پیدا نکرده است. فلسفه عاشورا، ایستادگی در برابر ظلم و ترجیح حقیقت بر مصلحت است. طبیعی است که پیروان این مکتب نیز در بزنگاه‌های سخت، از باورهای خود فاصله نگیرند. شاید به همین دلیل است که هرچه تهدیدها بیشتر می‌شود، صفوف زائران نیز پرشورتر از گذشته شکل می‌گیرد؛ گویی هر قدم، پاسخی است به آنان که می‌خواهند اراده یک ملت را در هم بشکنند.

در این میان، نقش هنرمندان کمتر از دیگر خادمان اربعین نیست. گروه‌های حاضر در «هفتمین سوگواره ملی تئاتر میدانی و تعزیه اربعین حسینی» با وجود نگرانی‌ها و مخاطرات، تصمیم گرفتند در کنار زائران بمانند و رسالت فرهنگی خود را به انجام برسانند. این انتخاب، یک تصمیم معمولی نیست؛ جلوه‌ای از همان مسئولیتی است که هنر متعهد در قبال فرهنگ عاشورا بر دوش خود احساس می‌کند.

هنر آیینی، زمانی معنا پیدا می‌کند که در کنار مردم باشد. تعزیه و تئاتر میدانی، روایتگر حماسه‌ای هستند که قرن‌هاست الهام‌بخش آزادگان جهان است. اگر زائر با قدم‌هایش عشق به حسین(ع) را فریاد می‌زند، هنرمند نیز با زبان نمایش، همان پیام را به تصویر می‌کشد. هر دو، راوی یک حقیقت‌اند؛ حقیقتی که با تهدید، خاموش نمی‌شود و با خشونت، از حافظه تاریخ پاک نخواهد شد.

شلمچه، این روزها بیش از هر زمان دیگری، روایتگر دو صداست؛ صدای انفجار و صدای «لبیک یا حسین». یکی می‌خواهد هراس و تردید بیافریند و دیگری امید را زنده نگه می دارد. تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که آنچه در حافظه ملت‌ها ماندگار می‌شود، صدای ایمان است، نه صدای انفجار.

امروز، صف‌های زائران، حضور خادمان، تلاش نیروهای امدادی و امنیتی و ایستادگی هنرمندانی که برای اجرای آثار خود در مرزها حاضر شده‌اند، یک پیام مشترک دارند؛ راه امام حسین(ع) با تهدید متوقف نمی‌شود. این راه، از دل‌های مردم عبور می‌کند و هیچ قدرتی توان بستن آن را ندارد.

شاید راز ماندگاری اربعین نیز همین باشد؛ هرچه دشمن بر طبل هراس و نا امیدی می‌کوبد، کاروان عشق منسجم‌تر به حرکت درمی‌آید، «لبیک یا حسین» رساتر شنیده می‌شود و هنر عاشورایی با تعهدی عمیق‌تر، روایت این حماسه را برای نسل‌های آینده ثبت می‌کند.

صدای انفجار می‌آید، اما آنچه در تاریخ می‌ماند، صدای «لبیک یا حسین» است.»